Ruptura e ligamentit skafolunat është një nga dëmtimet më të rëndësishme të ligamenteve të kyçit të dorës. Nëse nuk diagnostikohet dhe trajtohet në kohë, ajo mund të çojë në paqëndrueshmëri kronike të kyçit, me pasoja funksionale dhe degjenerative që përkeqësohen progresivisht.
Pacientët me instabilitet kronik skafolunat zakonisht paraqiten me dhimbje të vazhdueshme në pjesën dorsale të kyçit të dorës, ulje të forcës së kapjes, vështirësi në kryerjen e aktiviteteve të përditshme dhe kufizim të lëvizjeve të artikulacionit radiokarpal. Shpesh ata ankohen edhe për ndjesinë e paqëndrueshmërisë, klikime gjatë lëvizjes ose humbje të performancës gjatë aktiviteteve sportive dhe profesionale.
Ligamenti skafolunat është elementi kryesor stabilizues ndërmjet kockës skafoide dhe lunate. Kur ky ligament këputet, këto dy kocka humbasin koordinimin normal të lëvizjes, duke ndryshuar biomekanikën e të gjithë kyçit të dorës. Me kalimin e kohës, kjo paqëndrueshmëri shkakton konsumim progresiv të kërcit artikular, deformim të karpit dhe zhvillimin e një forme karakteristike të artrozës së quajtur Scapholunate Advanced Collapse (SLAC Wrist), e cila përbën shkakun më të shpeshtë të osteoartritit post-traumatik të kyçit të dorës.
Për këtë arsye, diagnostikimi dhe trajtimi në fazat e hershme kanë rëndësi vendimtare për ruajtjen e funksionit të dorës dhe parandalimin e dëmtimeve të pakthyeshme.
Rikonstruksioni kirurgjikal
Trajtimi kirurgjikal i instabilitetit kronik skafolunat mbetet një nga sfidat më të mëdha të kirurgjisë së dorës. Kompleksiteti i anatomisë së kyçit dhe ndryshimet biomekanike që ndodhin pas këputjes së ligamentit bëjnë që rikonstruksioni të kërkojë teknika të specializuara dhe përvojë të konsiderueshme kirurgjikale.
Gjatë viteve janë përshkruar dhjetëra teknika kirurgjikale, duke përfshirë:
- riparimin primar të ligamentit në dëmtimet akute;
- kapsulodezat dorsale;
- tenodezat me tendinë;
- rikonstruksionet biologjike me graft tendinoz;
- procedurat artroskopike;
- rikonstruksionet e kombinuara me implante moderne të përforcimit.
Megjithëse shumë prej këtyre teknikave kanë treguar rezultate të mira, ende nuk ekziston një metodë e vetme që konsiderohet standard absolut për të gjitha rastet. Zgjedhja e procedurës varet nga mosha e pacientit, niveli i aktivitetit fizik, koha e kaluar nga dëmtimi, shkalla e paqëndrueshmërisë dhe prania ose jo e ndryshimeve degjenerative.
Rikonstruksioni me graft tendinoz dhe InternalBrace®
Një nga teknikat më moderne dhe më të përdorura sot është rikonstruksioni i ligamentit skafolunat me graft tendinoz të përforcuar me sistemin InternalBrace®, i fiksuar me ankora SwiveLock® SL 3.5 mm.
Kjo procedurë synon jo vetëm rikrijimin anatomik të ligamentit të dëmtuar, por edhe sigurimin e një stabiliteti shtesë mekanik gjatë fazës së shërimit biologjik. InternalBrace® vepron si një mbështetje e brendshme (internal ligament augmentation), duke mbrojtur graftin nga forcat e tepërta në javët dhe muajt e parë pas operacionit.
Përparësitë e kësaj teknike përfshijnë:
- rikthim më anatomik të marrëdhënies ndërmjet skafoidit dhe lunatit;
- stabilitet biomekanik më të mirë të kyçit të dorës;
- mbrojtje të graftit gjatë procesit të shërimit;
- mundësi për fillimin më të hershëm të rehabilitimit në pacientët e përzgjedhur;
- ulje të rrezikut të rikthimit të paqëndrueshmërisë.
Kur rekomandohet kjo teknikë?
Rikonstruksioni me graft tendinoz dhe InternalBrace® rekomandohet kryesisht te pacientët me:
- instabilitet dinamik skafolunat;
- instabilitet statik të reduktueshëm;
- ruptura kronike të ligamentit pa artrozë të avancuar;
- pacientë aktivë ose sportistë që kërkojnë rikthim maksimal të funksionit të dorës.
Në rastet kur tashmë është zhvilluar artroza e avancuar (SLAC Wrist), mund të nevojiten procedura të tjera kirurgjikale, si karpektomia proksimale ose artrodeza parciale e kyçit të dorës.
Rezultatet e trajtimit
Studimet e viteve të fundit tregojnë se rikonstruksioni anatomik me graft tendinoz të përforcuar me InternalBrace® mund të përmirësojë ndjeshëm dhimbjen, forcën e kapjes dhe funksionin e dorës, duke siguruar stabilitet afatgjatë të kyçit. Megjithatë, suksesi i trajtimit varet nga përzgjedhja e duhur e pacientit, teknika kirurgjikale, rehabilitimi postoperator dhe trajtimi përpara se të zhvillohen dëmtime të pakthyeshme të kërcit artikular.
Nëse një pacient paraqitet me dhimbje të vazhdueshme të kyçit të dorës pas një traume, veçanërisht kur radiografitë rezultojnë normale, është e rëndësishme të kryhet një vlerësim i specializuar nga kirurgu i dorës. Diagnostikimi dhe ndërhyrja në kohë mund të parandalojnë progresionin drejt instabilitetit kronik dhe osteoartritit të kyçit të dorës, duke ruajtur funksionin dhe cilësinë e jetës së pacientit.t i drejtpërdrejtë është shpesh i pamundur, duke bërë të domosdoshme përdorimin e teknikave alternative të rikonstruksionit funksionale dhe të reduktojë dhimbjen postoperatore.
Aplikimi i kësaj teknike kirurgjikale si standart trajtimi për pacientët tanë me instabilitet skafolunat kronik, mund të përmirësojë rezultatet Instabilitet skafolunat, instabilitet karpal, dëmtim i ligamentit skafolunat.